Bezoek in 2017

Een bijzondere boombakspieker!

Bakspieker aan de Jonkershoesweg 4 in Breklenkamp Twente 2017Een paar weken geleden hebben Tiny en ik (van den Einde dus) samen met de buren een fietstocht gemaakt rondom Denekamp in NO-Twente. Die fietstocht was aangeraden in het dagblad Trouw. Onderweg kwamen we langs een zogenaamde bakspieker, in dit geval een bijzondere maar dat vertel ik hieronder. Deze bakspieker staat op het erf van de Scholtenhof in de oude marke Breklenkamp. Deze Scholtenhof is de plek waar vroeger het erfmarkenrichterschap zijn plek had. Deze functie was in die tijd verbonden aan de graaf van Bentheim, die eigenaar was van deze Scholtenhof. Deze graaf geeft vóór 1640 de hof in pandschap aan Everhard Bentinck tot Brecklenkamp. In 1651 wordt de Scholtenhof door Bentheim geruild met de Heer van Twickel. Het markenrichterschap wordt nog tot na de aflossing van de pandsom in 1659 uitgeoefend door Brecklenkamp. Daarna is het in handen van Twickel. De meeste marken hadden als centrum een hof waarvan de eigenaar voorzitter was van de markenvergadering (erfmarkenrichter). Samen met een drietal ‘gezworenen’ of ‘setters’ moest hij toezien op de uitvoering van de markebesluiten. Er werd beraadslaagd over het gebruik van de markegrond: hoeveel schapen en iemenvolkeren er op de heide mochten, hoeveel koeien er op de broekgronden mochten grazen, hoeveel vrachten turf men uit het veen mocht halen, hoeveel varkens iedereen in de markebossen mocht drijven, enzovoort. Op de Scholtenhof werden we gastvrij ontvangen door de huidige bewoner, de heer Helman. En wat nog fijner was: we hebben de bakspieker zelf mogen bekijken. In dit geval een bijzondere bakspieker omdat er (inmiddels) een grote boom middenin die bakspieker groeit! Een bijzonder gezicht. De heer Helman vertelde ons dat waarschijnlijk de toenmalige boer zijn bakspieker wilde uitbreiden, maar geen toestemming kreeg om de boom de kappen. Daarom werd de uitbreiding rondom de boom gebouwd en dat levert dan dit bijgaande fraaie plaatje op! Het woord spieker, afgeleid van het Latijnse woord spicarium dat bewaarplaats voor granen betekent , had dus een agrarische functie. Een bakspieker is eigenlijk van oorsprong een bakhoes. De tekst uitgesneden in de bovenlijst van het kozijn geeft aan dat dit bakhoes uit 1738 dateert. Van de oorspronkelijke bakoven is geen spoor meer te bekennen. Ook het toegangsdeurtje naar het aangebouwde varkenskot is bij de restauratie verdwenen. De eik blokkeert al lang het rechterdeurtje dat wel behouden is gebleven.

Uit de familiekrant van den Einde / van den Eijnde

Redactie: Gerard van den Einde,

Jaargang 17, nummer 3, September 2017