De boom die door het dak groeide – Kinderboek

Kinderboek - De boom die door het dak groeide - ISBN13 9789062385805
Kinderboek – De boom die door het dak groeide – ISBN13 9789062385805

Ik ben wel eens aangesproken door bezoekers van de bakspieker over een kinderboek gebaseerd op deze bakspieker. Waarschijnlijk gaat het om onderstaand verhaal/kinderboek, waarbij de bron niet deze boombakspieker is maar een sprookjesmotief uit de Balkan.

Inhoudsomschrijving:

In een ver land wonen een man en een vrouw in hun huisje aan de bosrand. Ze zijn arm en moeten hard werken om aan een karig maal te komen, maar toch zijn ze altijd opgewekt en vrolijk. Ieder jaar trekt de man in de herfst diep het bos in. Op een open plek staat daar een grote, statige eik. Hij verzamelt de afgevallen eikels en werkt net zolang tot de kelder van zijn huisje vol is. In de winter pelt de man de eikels, de vrouw maalt ze tussen zware molenstenen tot meel en van het meel bakt ze de heerlijkste eikelkoe ken. Als op een dag in het voorjaar de eikelvoorraad op is, blijft er één eikeltje in de kelder liggen. Dat eikeltje glanst zo mooi, dat de man en de vrouw het een veilig plekje in de kelder geven. Algauw gaat het eikeltje ontkiemen, de wortels zoeken hun weg in de aarde van de keldervloer en het kleine eikenboompje groeit en groeit. De man en de vrouw verzorgen het boompje trouw en als de eikenboom door het dak van hun huisje is gegroeid en voor het eerst vruchten draagt, worden zij beloond voor hun goede zorgen. Op basis van een sprookjesmotief uit de Balkan hebben Thomas Berger en Marjan van Zeyl een prentenboek gemaakt waarin de intieme sfeer van het dieren- en plantenleven in het bos en de eenvoud en rust van het leven op het platteland treffend zijn weergegeven.

Uit het Twickelblad lente 1998

Bakspieker met schuren
2011 – De bakspieker in 2011 met kleine stal en vogelkooi

Veel recreatieve routes doen publiekstrekker aan. Unieke boom groeit door de bakspieker op het erve Scholte in Brecklenkamp. Niet ver van het noordelijkste puntje van de gemeente Denekamp, in het Nederlandse deel van de buurtschap Brecklenkamp ligt het erve Scholte. Op dit erve, bewoond door de familie Scholten bevindt zich een curiositeit. Een naar schatting meer dan 300 jaar oude eik groeit hier dwars door het dak van een bakspieker, ook wel bakhoes genoemd. De bakoven is verdwenen, maar vroeger werd hier brood gebakken. De inscriptie boven de deur geeft aan dat dit deel dateert uit 1738. Feitelijk stond de boom oorspronkelijk naast de bakspieker. Doordat de boom steeds meer in omvang toenam, kwam hij steeds dichter op het gebouwtje te staan. Twickel stond niet toe dat er een boom zou worden gekapt. Voor een uitbreiding heeft men toen de boom eenvoudig omvat, in plaats van hem om te hakken. Omstreeks 1900 werd een aanbouw gerealiseerd. Dit maakte een kleine uitbreiding van de veestapel mogelijk: in de aanbouw kon men drie a vier varkens houden. Zo bleef de boom gespaard en hebben Jan en Johanna Scholten nu een echte publiekstrekker op hun erf.

Schuren bij bakspieker
2011 – Een stal, een bereidingshok voor voer, en nog belangrijker een toilet waar de bezoekers van de bakspieker tegen betaling gebruik van konden maken

Veel toeristische routes door dit prachtige stukje Twente leiden namelijk langs hun erf en menig verbaasde fietser stapt af om de unieke boom en bakspieker eens van dichtbij te bekijken. Het is duidelijk zichtbaar dat de boom al eens door de bliksem is getroffen. Langs de stam loopt een kronkelend litteken van boven naar beneden. “De boom is nog nooit door een boomchirurg gesnoeid. Er zijn door stormen natuurlijk wel eens wat takken uitgewaaid. Die vallen dan op het vakwerk schuurtje en dat brengt dan wat onderhoud met zich mee. Toch heeft de boom zich steeds redelijk hersteld. We laten hier gewoon de natuur z’n gang gaan. Dat is nu juist wat de mensen waarderen”, zegt Jan Scholten. Het bakhuis werd in 1975 geheel gerestaureerd omdat het gebouwtje bijna een bouwval was geworden, mede door de forse groei van de boom. Sinds 1986 biedt Scholten passerende toeristen de mogelijkheid om de bakspieker met de boom van nabij te bezichtigen en eventueel te fotograferen. “Je krijgt daardoor natuurlijk wel wat mensen op het erf. Niet iedereen zou dit op prijs stellen, maar Johanna en ik vinden dat juist leuk. Zoals je kunt zien in ons gastenboek, komen de mensen overal vandaan.” Bezoekers vragen vaak naar een briefkaart als aandenken. De Scholtens verkopen geen briefkaarten, maar men kan wel een foto kopen die ze zelf van de boom gemaakt.

Bron: Vrienden van Twickel: Twickelblad Archief

Telegraaf 6 maart 1999

TEL0090.PCD;10050016aBoer Jan Scholten met zijn bakhuis met boom door het dak.

In de streek rond Lattrop ontmoet je dan zeker boer Jan Scholten in het buurtschap Breklenkamp, die volgens eigen zeggen ‘een van de meest opzienbarende’ toeristische attracties heeft van de hele streek. Op zijn erf staat een bakhuis en dwars door het dak groeit een eeuwenoude eik. Voor slechts twee kwartjes per persoon mag je dit merkwaardige tafereel aanschouwen en de centen dan in een bakje doen. Voor een gulden mag je ook nog foto’s maken en wil iemand naar het toilet, dan kost dat een kwartje. Verder kun je in een gastenboek schrijven hoe leuk het allemaal was, maar de boer wil er liever geen tekeningen bij, want dan is het boek veel te gauw vol.

Link naar het gehele artikel in de Telegraaf